هذا - أى الفلك - اصطلاح كل فلكيّى العرب ، و لا أستحسن لفظ « مدار » الوارد فى كتب بعض الحديثين المقلدين لاصطلاحات الإفرنج بلا لزوم . . . ( ط 1 روما ، ص 21 ) . يعنى من همان لفظ فلك را كه در كتب و اصطلاح دانشمندان فلكى آمده است به كار مىبرم ، و لفظ « مدار » را كه امروز پيروان اصطلاحات فرنگ در كتابها آورده‌اند دوست ندارم . اين گفتار نلينو بسيار استوار است . لفظى بدين كوتاهى و شيوايى و مشهور و معروف در كتب علمى ، و سائر و دائر در السنه علماى فلكى و رائج و دارج در محاورات همگى به نام فلك را چرا به اصطلاح ديگر تبديل كنيم و يا تغيير دهيم . چند لطيفه قرآنى : قرآن كريم در سير كواكب فرموده است : وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ ( انبياء ، 36 ) . كُلٌّ فِي فَلَكٍ از دو طرف كُلٌّ فِي فَلَكٍ است كه در اشارت به حركت استدارى و سير دورى كواكب تعبير شگفت است . و ديگر در سوره مؤمن ( آيه 17 ) فرموده است : رَفِيعُ الدَّرَجاتِ . . . ، كلمه مبارك رَفِيعُ به حساب جمل ابجدى 360 است ، و محيط دائره به 360 قسم متساوى قسمت مىشود ، و هر قسم را درجه نامند و جمع آن درجات است . علاوه اين كه كلمه رَفِيعُ ايمائى بر افلاك برافراشته أجرام علوى كه همان مدارات آنهايند دارد ، همان گونه كه در آيه ديگر فرمود : اللَّهُ الَّذِي رَفَعَ السَّماواتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَها ( رعد ، آيه 13 ) . و ديگر اين كه مستفاد از يَسْبَحُونَ آيهء ياد شده در سوره انبياء چنان است كه طائفه‌اى از پيشينيان گفته‌اند كه سير هر كوكبى در فلكش كه همان مدار اوست مانند ماهى در آب است و اين قول را جناب شيخ رئيس در فصل ششم مقاله نخستين از فن دوم طبيعيات شفاء در آسمان و جهان نقل كرده است . ( الفصل السادس فى حركات الكواكب . . . ، ط 1 ، ج 1 ، ص 175 ) . و در تفسير مراغى آمده است : « و خلق الأرض و الشمس و القمر تجرى فى افلاكها كما يجرى السمك فى الماء . . . » ( مجلّد 6 ، ط بيروت ، جزء 17 ، ص 28 ) .